Klub sportowy większości z nas kojarzy się po prostu z organizacją prowadzącą treningi, drużynę czy sekcję określonej dyscypliny. Z prawnego punktu widzenia pojęcie to jest jednak nieco bardziej złożone. Klub sportowy nie jest bowiem jedną określoną formą prawną, tak jak fundacja czy stowarzyszenie.

Ustawa o sporcie wskazuje, że działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego oraz że klub sportowy działa jako osoba prawna. Nie przesądza natomiast, jaką konkretnie formę prawną ma przyjąć.

W konsekwencji klubem sportowym może być m.in. stowarzyszenie, fundacja czy spółka kapitałowa. Szczególne zasady dotyczą również uczniowskich klubów sportowych oraz klubów działających jako stowarzyszenia wpisane do ewidencji prowadzonej przez starostę.

Klub sportowy nie jest odrębną formą prawną

To najważniejsza rzecz, którą trzeba zrozumieć. Fundacja i stowarzyszenie są formami prawnymi. Klub sportowy określa natomiast szczególny rodzaj podmiotu prowadzącego działalność sportową, który musi posiadać osobowość prawną.

Dlatego dwa podmioty mające w nazwie „klub sportowy” mogą być zorganizowane zupełnie inaczej. Jeden może być stowarzyszeniem, drugi fundacją, a jeszcze inny spółką z ograniczoną odpowiedzialnością.

Sama nazwa nie wystarczy więc, aby ustalić, jakie przepisy stosuje się do danego klubu, kto nim zarządza albo czy posiada członków. W tym celu trzeba sprawdzić jego formę prawną.

Czy klub sportowy jest NGO?

Bardzo często tak, ale nie każdy klub sportowy automatycznie jest organizacją pozarządową.

Jeżeli klub działa w formie stowarzyszenia albo fundacji i spełnia przesłanki wynikające z ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest NGO – tak samo jak inne fundacje i stowarzyszenia. W praktyce do sektora pozarządowego należy więc bardzo duża część lokalnych klubów sportowych, uczniowskich klubów sportowych czy stowarzyszeń prowadzących zajęcia i szkolenie sportowe.

Inaczej trzeba oceniać klub działający jako spółka kapitałowa. Ustawa o działalności pożytku publicznego przewiduje szczególne rozwiązania dla niektórych niedziałających w celu osiągnięcia zysku spółek i klubów sportowych będących spółkami. Nie należy jednak automatycznie utożsamiać każdej spółki prowadzącej klub sportowy z organizacją pozarządową.

Dlatego odpowiedź na pytanie „czy klub sportowy jest NGO?” zależy przede wszystkim od jego formy prawnej i sposobu działania.

Klub sportowy a stowarzyszenie: czym się różnią?

Klub sportowy może działać jako stowarzyszenie. W takim przypadku jest jednocześnie klubem sportowym i stowarzyszeniem.

Nie mamy więc dwóch oddzielnych podmiotów. Stowarzyszenie jest jego formą prawną, a działalność sportowa powoduje, że funkcjonuje ono jako klub sportowy.

Taki klub ma członków, statut i własne władze. Co do zasady funkcjonują w nim walne zebranie członków, zarząd oraz organ kontroli wewnętrznej, najczęściej komisja rewizyjna. Do jego działania stosuje się przepisy Prawa o stowarzyszeniach, a w sprawach dotyczących działalności sportowej także ustawę o sporcie.

Istotne jest jednak rozróżnienie stowarzyszenia rejestrowego od stowarzyszenia zwykłego.

Stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej. Tymczasem ustawa o sporcie wymaga, aby klub sportowy działał jako osoba prawna. Oznacza to, że stowarzyszenie zwykłe nie może być klubem sportowym w rozumieniu ustawy o sporcie.

Może oczywiście prowadzić działania związane ze sportem – np. organizować treningi czy wydarzenia rekreacyjne – ale nie uzyskuje przez to statusu klubu sportowego w rozumieniu ustawy.

A czym klub sportowy różni się od fundacji?

Fundacja również może prowadzić działalność sportową i – ponieważ posiada osobowość prawną – może działać jako klub sportowy.

Różnica dotyczy jednak konstrukcji samej organizacji. Stowarzyszenie ma członków. Fundacja ich nie ma.

W stowarzyszeniu to członkowie tworzą organizację, wybierają jej władze i podejmują najważniejsze decyzje na walnym zebraniu.

Fundacja opiera się natomiast na majątku przeznaczonym przez fundatora na realizację określonych celów. Ma zarząd, ale nie posiada walnego zebrania członków, ponieważ członkostwo w fundacji w ogóle nie występuje.

Dlatego klub sportowy działający jako fundacja będzie organizacyjnie wyglądał inaczej niż klub działający jako stowarzyszenie, mimo że oba mogą prowadzić bardzo podobną działalność sportową.

Czy klub sportowy ma członków?

To również zależy od jego formy prawnej.

Klub będący stowarzyszeniem ma członków. Klub działający jako fundacja członków nie posiada. W przypadku spółki mamy natomiast wspólników albo akcjonariuszy, a nie członków w rozumieniu prawa o stowarzyszeniach.

Szczególną odmianą klubu jest uczniowski klub sportowy (UKS). Działa on na zasadach przewidzianych dla stowarzyszeń, z modyfikacjami wynikającymi z ustawy o sporcie. Ustawa wskazuje, że jego członkami mogą być w szczególności uczniowie, rodzice i nauczyciele.

Czy klub sportowy jest wpisany do KRS?

Nie zawsze. I właśnie tutaj kluby sportowe istotnie różnią się między sobą.

Klub sportowy działający w formie zwykłego stowarzyszenia rejestrowego lub fundacji jest wpisywany do Krajowego Rejestru Sądowego. W KRS rejestrowane są również kluby działające jako spółki kapitałowe.

Ustawa o sporcie przewiduje jednak szczególny sposób rejestracji niektórych klubów.

Klub sportowy działający jako stowarzyszenie, którego statut nie przewiduje prowadzenia działalności gospodarczej, może podlegać wpisowi do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu. Do tej ewidencji wpisywane są również uczniowskie kluby sportowe.

Co istotne, taki klub nie jest przez to „gorszą” czy nieformalną organizacją. Z chwilą wpisu do ewidencji uzyskuje osobowość prawną. Może więc posiadać majątek, zawierać umowy, otrzymywać darowizny czy dotacje i występować we własnym imieniu.

Oznacza to, że nie każdy klub sportowy znajdziemy w KRS. Część klubów znajduje się w Krajowym Rejestrze Sądowym, a część w ewidencjach prowadzonych przez starostów.

Klub sportowy w kilku zdaniach

Najprościej można więc powiedzieć, że klub sportowy to posiadający osobowość prawną podmiot prowadzący działalność sportową, który może funkcjonować w różnych formach prawnych.

Jeżeli działa jako stowarzyszenie – ma członków i może być NGO. Jeżeli działa jako fundacja – również może być NGO, ale członków nie posiada. Jeżeli działa jako spółka – jego status jest jeszcze inny.

Różny może być również sposób rejestracji. Klub znajdziemy albo w KRS, albo – w przypadkach przewidzianych ustawą o sporcie – w ewidencji prowadzonej przez starostę.

Dlatego przy sprawdzaniu konkretnego klubu nie warto kierować się wyłącznie jego nazwą. Najważniejsze jest ustalenie, w jakiej formie prawnej działa i w jakim rejestrze lub ewidencji został wpisany. Dopiero wtedy można określić jego strukturę, zasady działania i obowiązki.

---

Jeśli planujesz założenie klubu sportowego, zmianę jego formy prawnej albo masz wątpliwości dotyczące rejestracji, statutu czy obowiązków organizacji, skontaktuj się z NGO Consulting. Pomożemy dobrać rozwiązanie odpowiednie do planowanej działalności i przejść przez formalności krok po kroku.