W poprzednim artykule na naszej stronie internetowej skupiliśmy się na zagadnieniach związanych z pozyskiwaniem dotacji przez NGO. Dziś kilka słów o równie kluczowym aspekcie zdobywania środków na cele misji organizacji pozarządowych - odpłatnej działalności. Dowiedz się więcej o tym legalnym środku pozyskiwania finansów i jakie to ma znaczenie dla Twojej organizacji.

Na czym polega działalność odpłatna?

Prowadzenie odpłatnej działalności przez organizacje pozarządowe jest legalnym środkiem pobierania opłat za świadczone usługi. Stowarzyszenia, fundacje i inne podmioty zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym lub ewidencji klubów sportowych mogą realizować odpłatną działalność pożytku publicznego zgodnie z zakresem określonym w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 4). Pobieranie takich opłat nie ma na celu osiągania zysku, lecz pokrycie kosztów świadczonych usług.

Jakie są formy odpłatnej działalności pożytku publicznego?

Ten konkretny rodzaj działalności obejmuje różne formy, takie jak:

• Działalność statutowa organizacji pozarządowej, realizowana w sferze pożytku publicznego, za którą pobiera się opłaty od beneficjentów lub innych nabywców, np. urzędów czy firm.
• Sprzedaż wytworzonych towarów lub świadczenie usług z zakresu rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych, zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
• Realizacja działań związanych z integracją i reintegracją zawodową i społeczną osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, zgodnie z ustawą o zatrudnieniu socjalnym oraz ustawą o spółdzielniach socjalnych.
• Sprzedaż przedmiotów otrzymanych w formie darowizny.

Jak prowadzić odpłatną działalność w organizacji?

Organizacje pozarządowe mogą prowadzić odpłatną działalność pożytku publicznego bez formalnej rejestracji. Mogą one pozyskiwać środki na swoje cele, unikając konieczności rejestracji jako podmiot gospodarczy. NGO muszą jednak spełnić kilka warunków, aby prowadzić działalność odpłatną zgodnie z prawem.

Informacje o prowadzeniu odpłatnej działalności, wraz z obszarami jej realizacji, muszą być określone w statucie lub innym akcie wewnętrznym, np. uchwale zarządu. Przyjmuje się jednak, że organizacje pozarządowe działające na podstawie statutu powinny uwzględnić informacje o działalności odpłatnej w jego treści. Mogą to uczynić szczegółowo, z podziałem na obszary nieodpłatne i odpłatne pożytku publicznego, lub ogólnie, z podkreśleniem możliwości prowadzenia takiej działalności. Warto pamiętać, że nie trzeba posiadać statusu OPP (Organizacji Pożytku Publicznego), aby prowadzić odpłatną działalność w organizacji. 

Jakie zasady dotyczą prowadzenia działalności odpłatnej w NGO?

Organizacje pozarządowe, angażując się w odpłatną działalność pożytku publicznego, powinny przestrzegać kilku kluczowych zasad:

• Działalność odpłatna jest możliwa jedynie w obszarze pożytku publicznego.
• Dochód z tej działalności jest przeznaczony wyłącznie na cele pożytku publicznego.
• Opłaty pobierane od nabywców usług lub towarów nie mogą przekraczać kosztów związanych z ich dostarczeniem.
• Działalność odpłatna wymaga także wyodrębnienia rachunkowego.
• Nie jest dopuszczalne prowadzenie odpłatnej działalności pożytku publicznego i działalności gospodarczej w tych samych obszarach.

Czym różni się działalność odpłatna od gospodarczej?

Zarówno działalność odpłatna pożytku publicznego, jak i działalność gospodarcza mają wiele wspólnych cech. Warto jednak zwrócić uwagę, że istnieją też znaczące różnice między nimi. Przede wszystkim - działalność gospodarcza może obejmować dowolny zakres, podczas gdy odpłatna działalność pożytku publicznego ogranicza się do sfer zadań publicznych. Ponadto w działalności gospodarczej nie ma limitu wynagrodzeń dla osób zatrudnionych. W przypadku działalności odpłatnej jest nim trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Kolejną różnicą jest zaangażowanie wolontariuszy. W działalności gospodarczej nie można zatrudniać wolontariuszy, a w działalności odpłatnej nie ma takich ograniczeń. Działalność odpłatna pożytku publicznego staje się działalnością gospodarczą, gdy wykracza poza ramy określone w ustawie o działalności pożytku publicznego.

Podsumowując, odpłatna działalność pożytku publicznego jest istotnym narzędziem finansowania celów organizacji pozarządowych. Należy jednak przestrzegać wszystkich wymaganych warunków i działać zgodnie z zasadami, aby organizacja działała skutecznie i zgodnie z przepisami prawa.

---

Mamy nadzieję, że przedstawione informacje okażą się dla Państwa pomocne. W przypadku pytań lub wątpliwości dotyczących tego lub innych tematów, serdecznie zachęcamy do kontaktu z naszym zespołem. Jako NGO Consulting specjalizujemy się w świadczeniu  wsparcia dla podmiotów trzeciego sektora np. chcących rozpocząć odpłatną działalność. Nasz zespół to specjaliści z wieloletnim doświadczeniem w obszarze NGO. Jesteśmy gotowi służyć pomocą zarówno w bieżących kwestiach formalno-prawnych, jak i bardziej skomplikowanych procedurach.