Funkcjonowanie organizacji pozarządowych regulowane jest przez ustawę z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Należy jednak wiedzieć, że istnieje specyficzny status, który mogą one uzyskać po spełnieniu kilku określonych kryteriów. Mowa tutaj o działalności w sferze pożytku publicznego, dzięki której możliwe jest uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego. Z jego nabyciem wiążą się określone prawa i obowiązki, których warto jest być świadomym. 

Serdecznie zapraszamy więc do zapoznania się z poniższym artykułem, który syntetycznie omawia najważniejsze zagadnienia związane z działalnością i specyfiką OPP. 

Organizacje pożytku publicznego - na czym polega ich status?

Specyfika pożytku publicznego określona jest szczegółowo w przywołanej wcześniej ustawie. Krótko mówiąc, jest to działalność na rzecz społecznego dobra. Ma ona polegać na realizacji zadań publicznych z 34 obszarów wymienionych w artykule 4 - między innymi w zakresie: pomocy społecznej, wspierania rodziny, działalności charytatywnej i kulturalnej, upowszechniania wolontariatu, wspierania wspólnot lokalnych i wielu innych. Organizacja działająca w sferze pożytku publicznego oraz spełniająca inne wymagane w ustawie kryteria może ubiegać się o status OPP. 

Przywileje i obowiązki

Z momentem nadania przez Krajowy Rejestr Sądowy prawnego statusu organizacji pożytku publicznego, zyskuje ona szereg uprawnień. Dotyczą one przede wszystkim kwestii prawno-podatkowych, ale także i użytkowania nieruchomości. Są to między innymi:     

• prawo do otrzymywania 1% podatku od osób fizycznych;
• prawo do nieodpłatnego informowania przez radio i telewizję publiczną o działalności organizacji;
• możliwość użytkowania nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego na preferencyjnych warunkach.

Organizacje posiadające status OPP mogą być ponadto zwolnione z:

• płacenia podatku dochodowego - dotyczy dochodów na rzecz realizacji celów statutowych;
• podatku od nieruchomości - przy przeznaczeniu nieruchomości na prowadzenie działalności statutowej; 
• opłat skarbowych - związanych z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego; 
• opłat sądowych;
• podatku od czynności cywilnoprawnych. 

Warto jednak wspomnieć, że uzyskanie statusu OPP wiąże się też z koniecznością realizowania pewnych obowiązków. Co najważniejsze: organizacje te muszą cały czas spełniać kryteria, które konieczne były do uzyskania tego statusu. Dodatkowo należy:

• sporządzać i zamieszczać sprawozdanie finansowe i merytoryczne w bazie internetowej ministerstwa;
• poddawać sprawozdania badaniu biegłego rewidenta, jeśli organizacja: realizuje zadania publiczne zleconych w formie wsparcia lub powierzenia, otrzymała łączne dotacje na wykonywanie tych zadań w wysokości co najmniej 50 tys. zł oraz osiągnęła przychody w wysokości 3 mln zł za ubiegły rok rozliczeniowy;
• sprawdzać i na bieżąco aktualizować swój numer rachunku bankowego uprawniającego do przekazywania 1% podatku;
• stosować się do przepisów, które obowiązują organizacje nie posiadające statusu OPP.

Kto może uzyskać status OPP?

Status organizacji pożytku publicznego mogą uzyskać wszystkie organizacje pozarządowe, bez względu na swoją osobowość prawną. Mogą to być zarówno fundacje, jak i stowarzyszenia, spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialności czy kluby sportowe. Ponadto o nabycie tego statusu mogą ubiegać się też osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów: o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego. Warto zaznaczyć, że statusu organizacji porządku publicznego nie mogą uzyskać partie polityczne i fundacje przez nie powołane, jednostki samorządu terytorialnego oraz związki zawodowe.

Jak uzyskać status organizacji pożytku publicznego?

Aby uzyskać ten specyficzny status należy spełnić szereg kryteriów wymienionych przez ustawę. Przede wszystkim trzeba jednak wykonywać zadania w celu realizacji celów statutowych, które wchodzą w zakres minimum jednej ze sfer pożytku publicznego. Ponadto konieczne jest prowadzenie tej działalności nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata. Organizacja ubiegająca się o status OPP ma także spełniać warunki określone w artykule 20 ustawy, m.in. musi posiadać organ wewnętrznej kontroli lub nadzoru. W celu rozpoczęcia procedury nadania statusu organizacji pożytku publicznego, konieczne jest wniesienie do sądu stosownego wniosku. Po spełnieniu wszystkich wymienionych w ustawie kryteriów oraz po przesłaniu wniosku i wymaganych załączników, organizacja ubiegająca się o status OPP bez problemu powinna go uzyskać. 

---

W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości - jesteśmy do państwa dyspozycji! NGO Consulting to zespół doświadczonych działaczy społecznych. Świadczymy kompleksowe i skuteczne wsparcie organizacjom pozarządowym - pomagamy przy rejestracjach i dofinansowaniach. Serdecznie zapraszamy do kontaktu z nami!